Yurt genelinde hafta ortasıyla birlikte havanın ısınması bekleniyor. Çarşamba günü başlayıp cumartesiye kadar devam etmesi öngörülen sıcaklık artışıyla değerlerin mevsim normallerinin üzerine çıkacağı tahmin ediliyor. 11-14 Kasım tarihlerini kapsayan bu kısa dönem, mini bir pastırma yazı olarak değerlendiriliyor.
Sonbaharda gündüzleri hissedilen ılıman hava, geceleri aynı şekilde sürmüyor. Pastırma sıcakları olarak bilinen bu dönemin ayırt edici özelliklerinden biri, gündüz ile gece arasındaki belirgin sıcaklık farkı. Güneşli saatlerin ardından serin geceler yaşanabiliyor.
Pastırma sıcakları hangi tarihlere denk geliyor?
Pastırma yazının her yıl geçerli olan sabit bir başlangıç ya da bitiş tarihi bulunmuyor. Bu hava koşulları daha çok ekim sonundan kasım ortasına uzanan zaman aralığında görülüyor. Sıcaklıkların gündüz saatlerinde yükseldiği dönem, kimi yıllarda birden fazla kez ortaya çıkarken kimi yıllarda hiç yaşanmıyor.
Etkisi çoğunlukla birkaç günle sınırlı kalan pastırma sıcakları, yaklaşık bir hafta da sürebiliyor. Bu hafta için beklenen ısınmanın tarih aralığı ise 11-14 Kasım. Çarşambadan cumartesiye uzanan süreçte ülke genelindeki sıcaklıkların mevsim ortalamalarını aşması öngörülüyor.
Güneşli gündüzlere serin geceler eşlik ediyor
Bu süreçte gündüz havası genellikle güneşli, hafif rüzgârlı ve puslu bir görünüm kazanıyor. Yağış görülmemesine karşın gece sıcaklıklarının düşmesiyle don oluşabiliyor. Dolayısıyla gündüz yaşanan ısınma, günün tamamında sıcak havanın etkili olduğu anlamına gelmiyor.
Pastırma yazının oluşumu, kutup kökenli alçak bir soğuk hava kütlesinin durağanlaşarak sıcak bir yüksek basınç merkezi meydana getirmesiyle açıklanıyor. Merkezdeki belirgin sıcaklık değişimleri kararlı bir katmanlaşmaya neden oluyor. Dikey hava hareketleri sınırlanınca alt seviyelerde biriken toz ve duman gibi unsurlar puslu görüntüyü oluşturuyor.
Pastırma yazı adı nereden geliyor?
Dönemin adı, pastırmanın bu hava şartlarında hazırlanmasından kaynaklanıyor. Yılın geneline kıyasla oldukça yüksek olan gece-gündüz sıcaklık farkı, etin gözeneklerinin gündüz sıcakla açılıp gece soğukla kapanmasını sağlıyor. Böylece etin üzerine sürülen çemenin içeriye işlemesi kolaylaşıyor.
Dünyanın farklı bölgelerinde de görülen bu dönem için değişik isimler kullanılıyor. Almanya'da “kocakarı yazı”, İsveç'te “Azize Birgitta yazı”, Amerika Birleşik Devletleri'nde ise “Yerli yazı” yani “Indian summer” ifadeleri tercih ediliyor.
